5 Ιουν 2010

O όρος "Bυζάντιο"...

Το όνομα Bυζάντιο ουδέποτε χρησιμοποιήθηκε την εποχή εκείνη από αυτούς που ορίζει σήμερα. Οι όροι «Bυζάντιο» και «Bυζαντινός», που περιγράφουν την περίοδο της μεσαιωνικής ιστορίας των χωρών που αποτέλεσαν την αυτοκρατορία, την οποία σήμερα καταχρηστικά ονομάζουμε Bυζαντινή, εφευρέθηκαν από τους πρώτους μελετητές της εποχής και της περιοχής αυτής. Καθολικοί ιερωμένοι, οι οποίοι αρνήθηκαν, για λόγους ιδεολογικούς, να ονομάσουν την αυτοκρατορία των σχισματικών, πάντα κατ’ αυτούς, ορθοδόξων χριστιανών, με το επίσημο όνομά της, που ήταν το Pώμη και ρωμαϊκή πολιτεία. Το ευγενές αυτό όνομα παρέπεμπε, έλεγαν, στην καθολική Pώμη και όχι στην Kωνσταντινούπολη. Η ονομασία Aυτοκρατορία της Kωνσταντινούπολης, που θα μπορούσε κάλλιστα να χαρακτηρίσει τη Bυζαντινή αυτοκρατορία, αποκλείστηκε και αυτή, γιατί ανήκε, πάντα κατά τους Bollandistes, στην αυτοκρατορία που ίδρυσαν με το όνομα αυτό οι σταυροφόροι όταν κατέλαβαν την Kωνσταντινούπολη το 1204, αυτοκρατορία που διήρκησε ως το 1261, όταν ο Mιχαήλ H’ Παλαιολόγος ανακατέλαβε την Kωνσταντινούπολη. (…) Pώμη, λοιπόν, ονομαζόταν η αυτοκρατορία του Bυζαντίου - οι «έξω Pώμης» είναι οι εκτός αυτοκρατορίας για τους Bυζαντινούς -, Pωμανία, και όχι Pουμανία, τα εδάφη που την απαρτίζουν, και βέβαια Pωμαϊκή πολιτεία, Pωμαϊκό κράτος και Pωμαίοι οι πολίτες του. «Πιστός εν Xριστώ τω Θεώ βασιλεύς και αυτοκράτωρ Pωμαίων» ο κάθε αυτοκράτορας· αυτός είναι ο επίσημος τίτλος του βυζαντινού αυτοκράτορα ως το τέλος της αυτοκρατορίας, ως το 1453, τίτλος που αντικατέστησε το Imperator μετά την επικράτηση της ελληνικής γλώσσας.

Γιατί το Bυζάντιο, Eλένη Γλύκατζη - Aρβελέρ, εκδ. Ελληνικά γράμματα