3 Φεβ 2018

Επάνοδος από την Ελλάδα, του Κωνσταντίνου Καβάφη

Ώστε κοντεύουμε να φθάσουμ’, Έρμιππε.
Μεθαύριο, θαρρώ· έτσ’ είπε ο πλοίαρχος.
Τουλάχιστον στην θάλασσά μας πλέουμε·
νερά της Κύπρου, της Συρίας, και της Aιγύπτου,
αγαπημένα των πατρίδων μας νερά.
Γιατί έτσι σιωπηλός; Pώτησε την καρδιά σου,
όσο που απ’ την Ελλάδα μακρυνόμεθαν
δεν χαίροσουν και συ; Aξίζει να γελιούμαστε; —
αυτό δεν θα ’ταν βέβαια ελληνοπρεπές.

Aς την παραδεχθούμε την αλήθεια πια·
είμεθα Έλληνες κ’ εμείς — τι άλλο είμεθα; —
αλλά με αγάπες και με συγκινήσεις της Aσίας,
αλλά με αγάπες και με συγκινήσεις
που κάποτε ξενίζουν τον Ελληνισμό.

Δεν μας ταιριάζει, Έρμιππε, εμάς τους φιλοσόφους
να μοιάζουμε σαν κάτι μικροβασιλείς μας
(θυμάσαι πώς γελούσαμε με δαύτους
σαν επισκέπτονταν τα σπουδαστήριά μας)
που κάτω απ’ το εξωτερικό τους το επιδεικτικά
ελληνοποιημένο, και (τι λόγος!) μακεδονικό,
καμιά Aραβία ξεμυτίζει κάθε τόσο
καμιά Μηδία που δεν περιμαζεύεται,
και με τι κωμικά τεχνάσματα οι καημένοι
πασχίζουν να μη παρατηρηθεί.

A όχι δεν ταιριάζουνε σ’ εμάς αυτά.
Σ’ Έλληνας σαν κ’ εμάς δεν κάνουν τέτοιες μικροπρέπειες.
Το αίμα της Συρίας και της Aιγύπτου
που ρέει μες στες φλέβες μας να μη ντραπούμε,
να το τιμήσουμε και να το καυχηθούμε.

                       Από τα Κρυμμένα Ποιήματα, Ίκαρος 1993


28 Ιαν 2018

Κρείττον του λαλείν το σιγάν...

Στο όνομα του συμβιβασμού με τα Σκόπια έχουν ακουστεί διάφορα. Η αλήθεια είναι ότι τα μεγάλα προβλήματα αποκαλύπτουν τις δυνατότητες της ηγεσίας. Κάθε ηγεσία δοκιμάζεται και αποκαλύπτεται στα δύσκολα. Είναι η στιγμή που ο πρωθυπουργός, ο υπουργός, ο δήμαρχος, ο ιεράρχης αλλά και ο δημοσιογράφος και όποιος έχει δημόσιο λόγο καλούνται να δείξουν τη σοφία τους, την ικανότητἀ τους, το πατριωτισμό τους.
Αυτό που έχουμε συνηθίσει να αποκαλούμε οικονομική κρίση αποκάλυψε το έλλειμα ηγεσίας στον τόπο. Ζούμε, δεν γίνεται διαφορετικά, στην εποχή της πληροφορίας, των δηλώσεων. Ο καθένας που βρίσκεται μπροστά σε ένα μικρόφωνο ή κάμερα θεωρεί ως υποχρεωτική συνθήκη να μιλάει, να τοποθετείται συνεχώς, βιαστικά και πρόχειρα, χωρίς προηγούμενη προετοιμασία, μελέτη των θεμάτων και τελικά χωρίς σύνεση. Οι πρόχειρες τοποθετήσεις πάνω σε θέματα συχνά διαμορφώνουν και πολιτικό αποτέλεσμα. Αν ο ομιλών δεν διαθέτει και την κατάλληλη παιδεία τότε το αποτέλεσμα είναι τραγελαφικό.

23 Ιαν 2018

Πώς έγινα δάσκαλος, του Αλέξανδρου Δελμούζου

Το παρακάτω κείμενο είναι απόσπασμα από το Γράμμα σ’ ένα φίλο μου, που έγραψε ο Αλ. Δελμούζος το 1921. Εκεί εξηγεί για ποιους λόγους αποφάσισε να σπουδάσει Φιλολογία και να γίνει δάσκαλος, να αφοσιωθεί δηλαδή στο παιδαγωγικό έργο.

Ξαναγυρίζοντας  τότε στα περασμένα έφερνα επίμονα εμπρός μου τα παλιά σχολικά μου χρόνια. Ζητούσα τη δική μου ψυχή, μα δεν την έβρισκα στο σχολείο, παρά στο σπίτι και στο περιβόλι μας ή έξω στα βουνά, στο λόγκο και στα χωράφια. Χίλιες δυο σκηνές και επεισόδια έπαιρναν για μένα νόημα και σημασία. Με πόσο κόπο και φροντίδα έχτιζα στο περιβόλι μας μια καλύβα με πλίθρες, που τις είχα χύσει με τον μικρότερο αδελφό μου, όπως έβλεπα, να κάνουν και οι αληθινοί χτίστες. Μια καλύβα σωστή με σκεπή, με πόρτα και παράθυρο, όλα καμωμένα με τα χέρια μας. Και δίπλα το δικό μας περιβολάκι, ένα κομμάτι θησαυρού για μας μέσα στο μεγάλο με τις βραγιές, τους δρομάκους, τα δέντρα και τα λουλούδια του. Δέντρα και λουλούδια που τα είχαμε φυτέψει με τα χέρια μας και τα βλέπαμε μέρα την ημέρα να μεγαλώνουν, να μπουμπουκιάζουν, να ανοίγουν άνθη και να δένουν καρπούς.

R.E.M. - She Just Wants To Be (Wiesbaden, Germany 2003)

22 Ιαν 2018

Το συλλαλητήριο

Καλό είναι, όταν κάποιος σχολιάζει ένα γεγονός όπως το συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης να είναι αυτόπτης μάρτυρας και προφανώς αντικειμενικός. Να είναι εκεί, να παρατηρεί, να γνωρίζει πρόσωπα και καταστάσεις, να αναγνωρίζει την αλήθεια και να έχει το θάρρος να την πει πέρα από προσωπικές απόψεις… Όταν ο κόσμος σου δεν ξεπερνά μερικές συνοικίες της Αθήνας δεν μπορείς να γνωρίζεις σε λίγα λεπτά τι συμβαίνει 500χμ. μακριά, στη Θεσσαλονίκη, όσο και να βοηθάει η τεχνολογία.
         Το συλλαλητήριο οργανώθηκε από κάποιους που δεν τους λες κράχτες. Οι ομιλητές δεν αποτελούσαν πρόσωπα της δημοσιότητας· εξαιρείται φυσικά ο στρατηγός Φράγκος Φραγκούλης που όμως και αυτός δεν θα μπορούσε να μαζέψει τόσο κόσμο. Στην αρχή υποτιμήθηκε, αφού όλοι σχολίαζαν ότι δεν θα έχει επιτυχία. Μετά, όταν έδειχνε ότι σοβαρεύει η υπόθεση, πολεμήθηκε από όλα τα ΜΜΕ με συνεχείς απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς. Η μόνη προβολή που υπήρχε ήταν από το facebook και ίσως από κάποιους ραδιοφωνικούς παραγωγούς της Θεσσαλονίκης. Οι μετακίνηση από άλλες πόλεις έγινε με έξοδα των συμμετεχόντων συνεπώς η εκδήλωση θεωρείται αυθόρμητη και η επιτυχία της οφείλεται και στο θέμα και στην αιτία.

The Cranberries - Dreams

20 Ιαν 2018

περί του συμβιβασμού με τα Σκόπια...

Μια αφρικάνικη παροιμία συμβουλεύει «όταν δεν ξέρεις πού πας, κοίτα από πού έρχεσαι». Κάπως έτσι ξεκινούν οι σκέψεις για το Σκοπιανό. Η Μακεδονία, ο τόπος και η κληρονομιά του, πάντοτε αποτελούσε καλή προίκα σε όποιον την κατείχε. Ιδιαίτερα στον 20ο αιώνα έγιναν πέντε πόλεμοι για τη Μακεδονία ή και για τη Μακεδονία. Στον Α’ Βαλκανικό πόλεμο (1912) πολεμήσαμε τους Τούρκους, στον Β΄ Βαλκανικό πόλεμο (1913) πολεμήσαμε τους Βούλγαρους, η μάχη μάλιστα Κιλκίς – Λαχανά είναι η φονικότερη που έχει δώσει ο ελληνικός στρατός, στον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο συγκρουστήκαμε πάλι με τους Βούλγαρους, στον Β’ παγκόσμιο πόλεμο η Βουλγαρία κατείχε την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και τελευταίος ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος (1943-49) με ξεκάθαρη τη θέση του ΚΚΕ να προχωρήσει σε ανεξαρτησία της Μακεδονίας σε περίπτωση που επικρατούσε. Δεν βάζω, για λόγους συντομίας, επαναστάσεις, αντάρτικο, δράση κατασκόπων, κ.ά. Είναι ξεκάθαρο, λοιπόν, ότι, όταν χύνεται τόσο αίμα σε μια υπόθεση, αργότερα, όταν στραβώσουν τα πράγματα, σου ανεβαίνει και στο κεφάλι.

15 Ιαν 2018

Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΕ ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΤΕΙΧΗ ΤΟ 1864


Σύντομη και ενδιαφέρουσα περιγραφή της γνωστής φωτογραφίας με το παραλιακό τείχος της Θεσσαλονίκης.

6 Ιαν 2018

Για την ελληνική γλώσσα...

της Ελένης Γλύκαντζη – Αρβελέρ

Πατρίδα του καθενός βέβαια είναι ο τόπος που γεννήθηκε, αλλά πατρίδα του, επίσης, πνευματική είναι και η γλώσσα που πρωτομίλησε. Διόλου περίεργο, λοιπόν, που σ’ ένα κόσμο σύγχυσης με αμβλυμμένη την προοπτική του μέλλοντος, σε μια κοινωνία με ακαθόριστη πορεία, η μόνη βεβαιότητα, η μόνη σίγουρη αναφορά είναι η κληρονομιά που διασώζει η γλώσσα ως σύνοψη, ως συμπέρασμα του πατροπαράδοτου κατορθώματος. Οπωσδήποτε, η κληρονομιά αυτή παίζει στη ζωή του καθενός το ρόλο του «ταλάντου» της παραβολής του Ευαγγελίου, και λογοπαίζοντας θα πω το ρόλο του ταλέντου.
         Ας δούμε αυτή τη σύνοψη κληρονομιάς υπό την ελληνική σκοπιά, δηλαδή τη γλώσσα. Ένας Ούγγρος συγγραφέας, ο Μαράυ, έγραψε μιλώντας για τον αρχαίο ελληνικό κόσμο ότι κάποτε οι Έλληνες ήταν ένας ευτυχισμένος λαός, που ήξερε να χαίρεται και να γελά θαυμάζοντας την απαράμιλλη δημιουργία του σε όλους τους τομείς: την τέχνη, τα γράμματα, την επιστήμη, την πολιτική με τον καιρό έσβησαν τα δημιουργήματα και έμεινε ένας λαός σαν τους άλλους, που μιλάει μόνο ελληνικά. Θα ήθελα εδώ να υπογραμμίσω ότι αυτό το «μόνο», ότι μιλάει δηλαδή ελληνικά, κάνει ακριβώς τους Έλληνες να μην είναι σαν τους άλλους. Ο λαός που συνεχίζει να μιλά τη γλώσσα που πρώτη ως κοινή διέδωσε το πολιτιστικό και ευαγγελικό μήνυμα στους λαούς του τότε γνωστού κόσμου, στην οικουμένη, αυτός ο λαός δεν μπορεί να είναι σαν τους άλλους.

26 Νοε 2017

Η μυστική παπαρούνα

Το μυθιστόρημα «Η ζωή εν τάφω» του Στρατή Μυριβήλη στηρίζεται στην προσωπική εμπειρία του συγγραφέα από τον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο στα βουνά της Μακεδονίας και αποτελεί ένα εμβληματικό μυθιστόρημα της ελληνικής λογοτεχνίας.

Το πόδι απόψε το νιώθω πολύ καλύτερα.
Μου έρχεται να σηκωθώ σιγά σιγά, να προχωρέσω μέσα στο σιωπηλό χαράκωμα. Είναι πολύ παράξενο το χαράκωμα με τόσο φως. Φέγγει σα μέρα και όμως δεν έχει φόβο. Το φεγαρόστρωτο από μακριά, σα δεν αντιλαμπίζει δε γυαλιστερό μέταλλο, δεν ξεσκεπάζει τίποτα. Μπορώ το λοιπόν να περπατώ λεύτερα κάτω από τον αχνό πέπλο του που προστατεύει σαν ασημί σκοτάδι.

25 Νοε 2017

Μίκης Θεοδωράκης - Όμορφη Πόλη - Official Audio Release

Η παλιά και η ζωντανή Θεσσαλονίκη, (1940)

Του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου

Η μεγάλη μακεδονική πρωτεύουσα, που κατηφορίζει μαλακά από τις πλαγιές του Χορτιάτη στη φεγγόβολη ακροθαλασσιά του Θερμαϊκού, είναι η πολιτεία με την πολλαπλή ψυχή, όπως είναι όλες οι αιωνόβιες πανάρχαιες πολιτείες. Μα υπάρχει μια έντονη ιδιοτυπία στη φυσιογνωμία της, ένα χρώμα καθαρά μεσαιωνικό, που δυσκολεύεται κανείς να συναντήσει σε τόση ένταση και με τόση αφθονία χυμένο αλλού.

20 Αυγ 2017

Το θεώρημα της σκορδαλιάς, του Γιάννη Πρετεντέρη

Πραγματική πολιτική δεν γίνεται ούτε με ναφθαλίνη, ούτε με νοσταλγία. Ακόμη λιγότερο γίνεται με συνθήματα και στερεότυπα μιας άλλης εποχής – Πολιτική δεν σημαίνει αναμνήσεις από τα παλιά, ούτε συνταγές από το ντουλάπι της γιαγιάς αλλά κατανόηση του πραγματικού κόσμου στον οποίο ζούμε – ακόμη κι αν επιδιώκουμε να τον αλλάξουμε...

Το παραμύθι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ άλλαξε, έγινε αξιοπρεπής κι ευπαρουσίαστος δεν έπιασε. Το διέψευσε κατηγορηματικά η καθημερινότητα.
Ως εκ τούτου ο πολιτισμικός και πολιτικός διχασμός που πρώτος ο ΣΥΡΙΖΑ πυροδότησε παραμένει ισχυρός και τοποθετεί τα κυβερνητικά κόμματα στην απέναντι όχθη από τις δυνάμεις του ευρωπαϊκού δημοκρατικού τόξου.
Τον τελευταίο καιρό όμως κυκλοφορεί νέο παραμύθι. «Εντάξει ο ΣΥΡΙΖΑ δεν άλλαξε αλλά δεν άλλαξαν ούτε οι άλλοι. Παραμένουν κακοί νεοφιλελεύθεροι. Να ενωθούμε λοιπόν εναντίον τους».
Διότι ο λαός μπορεί να ψηφίζει ό,τι του καπνίσει αλλά βασικά δεν πρέπει να ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά.
Ταπεινή πρόβλεψη; Ούτε αυτό το παραμύθι θα πουλήσει.

26 Ιουλ 2017

In the cool of the day, Nat King Cole / Manos Hadjidakis

Οι αρετές ενός φιλόδοξου Κράτους, Θουκυδίδης


Τον 5ο π.Χ. αιώνα η αθηναϊκή επέκταση απειλεί τα συμφέροντα της Κορίνθου. Οι Κορίνθιοι απευθύνονται στους Λακεδαιμονίους ζητώντας τους να αντιδράσουν δυναμικά υπέρ τους. Στα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν μιλούν για τις αρετές των Αθηναίων θέλοντας να θίξουν τον εγωισμό των Σπαρτιατών. Έτσι κάπως ο Θουκυδίδης περιγράφει τον τρόπο σκέψης των πολιτών ενός φιλόδοξου κράτους.

Και περισσότερο από κάθε άλλον πιστεύομε πως έχομε το δικαίωμα να επιτιμήσομε τους συμμάχους μας, και για άλλους λόγους, και γιατί πρόκειται για πολύ μεγάλα συμφέροντα, και μας φαίνεται πως δεν έχετε συναίσθηση πόσα μεγάλα είναι, και δε συλλογιστήκατε ποτέ σας ως τις τελευταίες του συνέπειες τι λογής άνθρωποι είναι οι Αθηναίοι, και ως ποιο σημείο, ή καλύτερα πόσο σ' όλα τα σημεία διαφέρουν από σας, αυτοί που θ' αγωνιστείτε ενάντιά τους.