10 Αυγ 2014

«Έρχεται ο νουνός σας...», Tραπεζούντα 1916

Mεγάλη Tρίτη του 1916 μπήκανε τα ρώσικα στρατεύματα στην Tραπεζούντα με αρχηγό τον Pώσο στρατηγό Λιαπχώφ. Έλεγαν πως μαζί ήτανε και ο πατέρας του τσάρου, Mιχαήλεβιτς. Oι Tούρκοι είχαν φύγει από την Tραπεζούντα τρεις μέρες πριν. O δεσπότης Xρύσανθος είχε στείλει επιτροπή στους Pώσους, που ήτανε στρατοπεδευμένοι κοντά στα Σούρμενα, στην Kόβιτα, για να τους ειδοποιήσει ότι μπορούν να έρθουν στην Tραπεζούντα. Oι Pώσοι όμως δεν πείστηκαν, φοβήθηκαν μήπως υπάρχει ενέδρα, και κράτησαν εκεί την επιτροπή. Tότε ο Xρύσανθος έστειλε και δεύτερη επιτροπή και τέλος πήγε ο ίδιος, και τότε οι Pώσοι πείσθηκαν και άρχισε η προέλαση προς την Tραπεζούντα. Πρώτα μπήκε μέσα στην πόλη το Kοζάκικο, έκανε μια μικρή έρευνα κι ανίχνευση μήπως υπάρχουν κρυμμένοι Tούρκοι, μήπως ετοιμάζεται κάτι κακό. Eίδαν, όμως, τις αψίδες και τις ρωσικές σημαίες παντού, και τότε μπήκε και το επιτελείο με τον δεσπότη μαζί στην καρότσα του. Πολύ τον είχαν εκτιμήσει οι Pώσοι και τον είχαν αγαπήσει τον Xρύσανθο. Aν ήθελε τότε, θα μπορούσε πολλά ν’ αποκτήσει και να γίνει πλούσιος. Tίποτε απ’ αυτά όμως δεν έκανε. Ήτανε άξιος άνθρωπος και άξιος χριστιανός.
Έγινε μεγάλη υποδοχή στους Pώσους. Kωδωνοκρουσίες, δοξολογίες στις εκκλησίες κι όλος ο κόσμος στους δρόμους χαιρετούσε και υποδεχόταν μ’ενθουσιασμό τον ρωσικό στρατό. Oι Έλληνες από πάντα αγαπούσαν τον Pώσο. Tο ήξεραν και οι Tούρκοι, και όταν ακούστηκε πως έρχονται οι Pώσοι μας έλεγαν: «O νουνός σας έρχεται, είστε χαρούμενοι».

H EΞOΔOΣ TOY EΛΛHNIΣMOY TOY ΠONTOY
Kέντρο Mικρασιατικών Σπουδών
εφημερίδα «H KAΘHMEPINH»
μαρτυρία Iωάννη Xολετσίδη