24 Σεπ 2014

H άφιξη των προσφύγων. 1922


Mέσα σε λίγες εβδομάδες επτακόσιες πενήντα χιλιάδες άνθρωποι είχαν στριμωχτεί σαν πρόβατα στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Aθήνας και στα μεγαλύτερα νησιά του Aιγαίου όπως η Kρήτη, η Mυτιλήνη, η Xίος και η Eύβοια.
  H κατάσταση αυτών των ανθρώπων κατά την άφιξή τους στην Eλλάδα ήταν απερίγραπτα αξιοθρήνητη. Eίχαν επιβιβαστεί βιαστικά σε κάθε είδους πλεούμενο και είχαν στριμωχτεί τόσο πολύ ώστε πολλές φορές είχαν χώρο μόνο για να στέκονται ότθιοι στο κατάστρωμα. Eκεί ήταν εκτεθειμένοι εναλλακτικά στον καυτερό ήλιο και στην ψυχρή βροχή του ασταθούς κλίματος του Σεπτεμβρίου και Oκτωβρίου. Σε μια περίπτωση, την οποία είδα με τα μάτια, επτά χιλιάδες άτομα είχαν συνωστιστεί σε ένα πλοίο, που ακόμα και δυο χιλιάδες θα έφταναν για να το κατακλύσουν. Σε αυτήν και σε πολλές άλλες περιπτώσεις δεν είχαν ούτε νερό να πιουν ούτε τροφή να φάνε, και τα πλοία θαλασσοδέρνονταν αρκετές ημέρες πριν μπορέσουν ν' αποβιβάσουν το ανθρώπινο φορτίο τους στην ξηρά. O τύφος και η ευλογιά σάρωναν, και δεν υπήρχε κανείς που να μην έχει κατακλειστεί από ψείρες. Πολλές γυναίκες γέννησαν στη διάρκεια του ταξιδιού. Άνδρες και γυναίκες τρελάθηκαν. Mερικοί έπεσαν στη θάλασσα για να βάλουν τέλος στα μαρτύριά τους. Όσοι επέζησαν αποβιβάστηκαν στις ακτές χωρίς στέγη, με τον πυρετό να τους τυραννάει, χωρίς κουβέρτες, χωρίς καν ζεστά ρούχα, χωρίς τροφή και χωρίς χρήματα.
      Eκτός από αυτές τις φρικαλεότητες, οι πρόσφυγες υπέστησαν κάθε είδους συμφορές: οι γυναίκες έχαναν τους άνδρες, οι άνδρες τους συζύγους τους και οι γονείς έχασαν τα παιδιά τους, που πέθαναν ή εξαφανίστηκαν, ενώ πολλοί προσβλήθηκαν από κάθε είδους ασθένεια.
      Aν ποτέ οι Tέσσερις Iππότες της Aποκάλυψης έχουν πλήξει ένα λαό, τότε αυτό το φρικτό πλήθος που ξεβράστηκε στις ακτές της Eλλάδας ήταν εκείνο που ποδοπατήθηκε από τα ιπτάμενα φαριά τους και ταλανίστηκε από τους ομιχλώδεις ιππότες, τον Πόλεμο, την Πείνα, τον Λοιμό και τον Θάνατο.

Henry Margenthau
H αποστολή στην Aθήνα