26 Νοε 2017

Η μυστική παπαρούνα

Το μυθιστόρημα «Η ζωή εν τάφω» του Στρατή Μυριβήλη στηρίζεται στην προσωπική εμπειρία του συγγραφέα από τον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο στα βουνά της Μακεδονίας και αποτελεί ένα εμβληματικό μυθιστόρημα της ελληνικής λογοτεχνίας.

Το πόδι απόψε το νιώθω πολύ καλύτερα.
Μου έρχεται να σηκωθώ σιγά σιγά, να προχωρέσω μέσα στο σιωπηλό χαράκωμα. Είναι πολύ παράξενο το χαράκωμα με τόσο φως. Φέγγει σα μέρα και όμως δεν έχει φόβο. Το φεγαρόστρωτο από μακριά, σα δεν αντιλαμπίζει δε γυαλιστερό μέταλλο, δεν ξεσκεπάζει τίποτα. Μπορώ το λοιπόν να περπατώ λεύτερα κάτω από τον αχνό πέπλο του που προστατεύει σαν ασημί σκοτάδι.
Για μια στιγμή πάλι μου περνά η ιδέα πως ετούτη η μοναξιά είναι αληθινή. Πως τάχα σηκώθηκαν όλοι και φύγανε και μ’ άφησαν μονάχον, ολομόναχον εδώ πάνω. Τότες μια κρυάδα περνά, λεπίδι, την καρδιά μου. Θα προτιμούσα να ξέρω πώς ζούνε γύρω μου κρυμμένοι άνθρωποι, κι ας ήτανε μόνο οχτροί.
Προχώρεσα ως την άκρη του χαρακώματος του λόχου μας. Ως την έβγαση των συρματοπλεγμάτων. Εκεί είναι μια μυστική πόρτα που σφαλνά μ’ ένα αδράχτι οπλισμένο με αγκαθωτό σύρμα. Επειδή το μέρος είναι ένα νταμάρι όλο πέτρα και δε σκάβεται, σήκωσαν ένα προκάλυμμα με γεώσακους. Τα τσουβάλια αυτά κείτουντ’ εδώ χρόνον καιρό έτσι. Θα φάγαν υγρασίες, βροχάδες, χιόνια και ήλιους. Ήρθαν και σάπισαν από τα νερά, ο ήλιος τα τσουρούφλισε και τα ‘καψε. Τραβώ το δάχτυλό μου πάνω τους. Λιώνει η λινάτσα. Σαν τα ξεθαμμένα ρούχα των πεθαμένων που ξεφτάνε, σταχτωμένα, με το πρώτο άγγιγμα. Είναι τσουβαλάκια φουσκωμένα κάργα, όπως τα πρωτογέμισαν. Άλλα πάλι κρεμάζουν σαχλά, μισοαδειανά. Κάτου από το δυνατό φεγγάρι μοιάζουν με ψοφίμια σκυλιών, άλλα πρισμένα κι άλλα ξαντεριασμένα, σωριασμένα με τάξη το ‘να πάνου στο άλλο.
Από δω το θέαμα θα ‘ναι πιο όμορφο. Τώρα το κρυμμένο ποτάμι ακούγεται καλύτερα όπως φωνάζει μακριά, μες από τη βαθιά κοίτη του. Θέλω να βγάλω το κεφάλι ψηλά από το προπέτασμα, να ιδώ πέρα. Αν μπορούσα μάλιστα θα καβαλίκευα το χαράκωμα. Ακουμπώ το μπαστούνι στο τοίχωμα, σηκώνουμαι στη μύτη της αρβύλας του γερού μου ποδιού και γαντζώνω τα δάχτυλα στους γεώσακους που ‘ναι πάνω πάνω. Ένας απ’ αυτούς λιώνει μεμιάς κι αδειάζει τον άμμο του πάνω μου. Λοιπόν τότες έγινε μιαν αποκάλυψη! Μόλις ξεφούσκωσε αυτό το σακί, χαμήλωσε η καμπούρα του και ξεσκέπασε στα μάτια μου μια μικρήν ευτυχία. Αχ, μου έκανε τόσο καλό στην ψυχή, λίγο ακόμα και θα πατούσα μια τσιριξιά χαράς.
Ήταν ένα λουλούδι εκεί! Συλλογίσου. Ένα λουλούδι είχε φυτρώσει εκεί μέσα στους σαπρακιασμένους  γεώσακους. Και μου ξεφανερώθηκε έτσι ξαφνικά τούτη τη νύχτα που ΄ναι γιομάτη θάματα. Απόμεινα να το βλέπω σχεδόν τρομαγμένος. Τ’ άγγισα με χτυποκάρδι, όπως αγγίζεις ένα βρέφος στο μάγουλο. Είναι μια παπαρούνα, ανοιγμένη σα μικρή βελουδένια φούχτα. Αν μπορούσε να τη χαρεί κανένας μέσα στο φως του ήλιου, θα βλεπε πως ήταν άλικη, μ’ ένα μαύρο σταυρό στην καρδιά, με μια τούφα μαβιές βλεφαρίδες στη μέση. Είναι θραψερό λουλούδι, γεμάτο χαρά, χρώματα και γεροσύνη. Το τσουνί του είναι ντούρο και χνουδάτο. Έχει κι ένα κόμπο που δεν άνοιξε ακόμα. Κάθεται κλεισμένος σφιχτά μέσα στην πράσινη φασκιά του και περιμένει την ώρα του. Μα δεν θ’ αργήσει ν’ ανοίξει κι αυτός. Και θα ‘ναι δυο λουλούδια τότες! Δυο λουλούδια μέσα στο περιβόλι του θανάτου. Αιστάνουμαι συγκινημένος ξαφνικά ως στα κατάβαθα της ψυχής. Ακουμπώ πάνω στο προπέτασμα σαν να κουράστηκα ξαφνικά πολύ. Από μέσα μου αναβρύζουν δάκρυα απολυτρωτικά. Στέκουμαι έτσι πολλήν ώρα, με το κεφάλι όλο χρώματα, ακουμπισμένο στα σαπισμένα σακιά. Με δυο δάχτυλα λαφριά, προσεχτικά, αγγίζω την παπαρούνα. Ξαφνικά με γεμίζει μια έγνοια, μια ζωηρή ανησυχία πως κάτι μπορεί να πάθει αυτό το λουλούδι, που μ’ αυτό μού αποκαλύφθηκε απόψε ο Θεός. Παίρνω τότες στη ράχη μου ένα γερό τσουβάλι (δαγκάνω τα χείλια μου από την ξαφνική σουβλιά του ποδιού), και τ’ ακουμπώ με προφύλαξη μπροστά στο λουλούδι. Έτσι λέω θα ναι πάλι κρυμμένο για όλους τους άλλους. Χαμογελώ πονηρά. Κατόπιν σηκώνουμαι ξανά στα νύχια κι απλώνω το μπράτσο έξω. Ναι. Το άγγισα λοιπόν πάλι! Τρεμουλιάζω από ευτυχία. Νιώθω τα τρυφερά πέταλα στις ρώγες των δαχτύλων. Είναι μια αναπάντεχη χαρά της αφής (…) Φίλησα τις ρώγες των δαχτύλων μου. Είπα σιγά σιγά:
- Καληνύχτα… καληνύχτα και ‘σαι ευλογημένη.
Γύρισα γλήγορα στ’ αμπρί. Αν μπορούσα να κάμω φωταψία… Να κρεμάσω παντού σημαίες και στεφάνια! Άναψα στο λυχνάρι τέσσερα φιτίλια και τώρα πασχίζω να τη χωρέσω εδώ, μέσα σε μια τόσο μικρή γούβα, μια τόση μεγάλη χαρά. Η ψυχή μου χορεύει σαν μεγάλη πεταλούδα. Χαμογελώ ξαπλωμένος ανάσκελα. Κάτι τραγουδάει μέσα μου. Τ’ αφουγκράζουμαι. Είναι ένα παιδικό τραγούδι

Φεγγαράκι μου λαμπρό…

«Η Ζωή εν τάφω»
Στρατής Μυριβήλης
Εκδ. Εστία


25 Νοε 2017

Μίκης Θεοδωράκης - Όμορφη Πόλη - Official Audio Release

Η παλιά και η ζωντανή Θεσσαλονίκη, (1940)

Του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου

Η μεγάλη μακεδονική πρωτεύουσα, που κατηφορίζει μαλακά από τις πλαγιές του Χορτιάτη στη φεγγόβολη ακροθαλασσιά του Θερμαϊκού, είναι η πολιτεία με την πολλαπλή ψυχή, όπως είναι όλες οι αιωνόβιες πανάρχαιες πολιτείες. Μα υπάρχει μια έντονη ιδιοτυπία στη φυσιογνωμία της, ένα χρώμα καθαρά μεσαιωνικό, που δυσκολεύεται κανείς να συναντήσει σε τόση ένταση και με τόση αφθονία χυμένο αλλού.

20 Αυγ 2017

Το θεώρημα της σκορδαλιάς, του Γιάννη Πρετεντέρη

Πραγματική πολιτική δεν γίνεται ούτε με ναφθαλίνη, ούτε με νοσταλγία. Ακόμη λιγότερο γίνεται με συνθήματα και στερεότυπα μιας άλλης εποχής – Πολιτική δεν σημαίνει αναμνήσεις από τα παλιά, ούτε συνταγές από το ντουλάπι της γιαγιάς αλλά κατανόηση του πραγματικού κόσμου στον οποίο ζούμε – ακόμη κι αν επιδιώκουμε να τον αλλάξουμε...

Το παραμύθι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ άλλαξε, έγινε αξιοπρεπής κι ευπαρουσίαστος δεν έπιασε. Το διέψευσε κατηγορηματικά η καθημερινότητα.
Ως εκ τούτου ο πολιτισμικός και πολιτικός διχασμός που πρώτος ο ΣΥΡΙΖΑ πυροδότησε παραμένει ισχυρός και τοποθετεί τα κυβερνητικά κόμματα στην απέναντι όχθη από τις δυνάμεις του ευρωπαϊκού δημοκρατικού τόξου.
Τον τελευταίο καιρό όμως κυκλοφορεί νέο παραμύθι. «Εντάξει ο ΣΥΡΙΖΑ δεν άλλαξε αλλά δεν άλλαξαν ούτε οι άλλοι. Παραμένουν κακοί νεοφιλελεύθεροι. Να ενωθούμε λοιπόν εναντίον τους».
Διότι ο λαός μπορεί να ψηφίζει ό,τι του καπνίσει αλλά βασικά δεν πρέπει να ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά.
Ταπεινή πρόβλεψη; Ούτε αυτό το παραμύθι θα πουλήσει.

26 Ιουλ 2017

In the cool of the day, Nat King Cole / Manos Hadjidakis

Οι αρετές ενός φιλόδοξου Κράτους, Θουκυδίδης


Τον 5ο π.Χ. αιώνα η αθηναϊκή επέκταση απειλεί τα συμφέροντα της Κορίνθου. Οι Κορίνθιοι απευθύνονται στους Λακεδαιμονίους ζητώντας τους να αντιδράσουν δυναμικά υπέρ τους. Στα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν μιλούν για τις αρετές των Αθηναίων θέλοντας να θίξουν τον εγωισμό των Σπαρτιατών. Έτσι κάπως ο Θουκυδίδης περιγράφει τον τρόπο σκέψης των πολιτών ενός φιλόδοξου κράτους.

Και περισσότερο από κάθε άλλον πιστεύομε πως έχομε το δικαίωμα να επιτιμήσομε τους συμμάχους μας, και για άλλους λόγους, και γιατί πρόκειται για πολύ μεγάλα συμφέροντα, και μας φαίνεται πως δεν έχετε συναίσθηση πόσα μεγάλα είναι, και δε συλλογιστήκατε ποτέ σας ως τις τελευταίες του συνέπειες τι λογής άνθρωποι είναι οι Αθηναίοι, και ως ποιο σημείο, ή καλύτερα πόσο σ' όλα τα σημεία διαφέρουν από σας, αυτοί που θ' αγωνιστείτε ενάντιά τους.

He's a Pirate (Disney's Pirates of the Caribbean Theme) Violin Cover - Taylor Davis

Ο εσπερινός της μεταπολίτευσης, του Ευ. Βενιζέλου

Ετοιμαζόμαστε να γιορτάσουμε αύριο την επέτειο της Μεταπολίτευσης. Την παραμονή της γιορτής τελείται όμως ο εσπερινός. Ο εσπερινός της Μεταπολίτευσης συγκροτείται λοιπόν:
Από τις συνεχιζόμενες αποκαλύψεις Βαρουφάκη για το πώς μια ομάδα επικίνδυνων τυχοδιωκτών έπαιξε στα ζάρια την τύχη της χώρας, φλερτάροντας με την καταστροφή, όχι μόνο της οικονομίας αλλά και του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Από την οργανωμένη επιχείρηση απαξίωσης της Δικαιοσύνης και εκφοβισμού των λειτουργών της που καταγγέλλει με αγωνία και σθένος η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων επισημαίνοντας ότι παραπέμπουν εν δυνάμει στα όσα συμβαίνουν στην Τουρκία και την Πολωνία.
Από την απειλούμενη κατάλυση του αυστηρού χαρακτήρα του Συντάγματος μέσω της δημοψηφισματικής καταστρατήγησης της αναθεωρητικής διαδικασίας.
Από την υπονόμευση του μέλλοντος της χώρας μέσω της επιστροφής στο μοντέλο του πανεπιστημίου των κομματικών ομάδων.

10 Ιουλ 2017

Bobby Darin sings "Beyond the Sea"


Ο Bobby Darin γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη στα 1936. Φιλάσθενος από μικρός και με καρδιακό πρόβλημα, οι γιατροί προέβλεψαν ότι θα έχει μια πολύ σύντομη ζωή, μέχρι τα 7 του. Επίσης, επειδή η μητέρα του ήταν ανήλικη και δεν γνώρισε τον βιολογικό του πατέρα μεγάλωσε με τους γονείς της μητέρας του . O ίδιος θεωρούσε τη μητέρα του αδελφή του και έμαθε την ιστορία της μητέρας του στα 32 του. Ο Bobby Darin, λοιπόν, γεννήθηκε βαριά άρρωστος, φτωχός και ίσως κοινωνικά στιγματισμένος… Όλες οι πιθανότητες ήταν εναντίον του… Βιαζόταν όμως να κάνει τα όνειρά του πραγματικότητα και τα είδε να πραγματοποιούνται γρήγορα, όταν στα 22 του είχε την πρώτη μεγάλη επιτυχία του στο τραγούδι… O Bobby Darin κατάφερε στη σύντομη ζωή του να αναγνωριστεί ως πετυχημένος τραγουδιστής, τραγουδοποιός και βραβευμένος ηθοποιός. Πέθανε στα 37 του χρόνια, το 1973, μετά από τις επιπλοκές της δεύτερης εγχείρησης ανοιχτής καρδιάς που είχε υποβληθεί. Η ζωή του έγινε κινηματογραφική ταινία με πρωταγωνιστή τον πολύ καλό Kevin Spacey.

6 Ιουλ 2017

Ο γυρισμός του ξενιτεμένου, Γιώργος Σεφέρης

― Παλιέ μου φίλε τί γυρεύεις;
χρόνια ξενιτεμένος ήρθες
με εικόνες που έχεις αναθρέψει
κάτω από ξένους ουρανούς
μακριά απ' τον τόπο το δικό σου.

― Γυρεύω τον παλιό μου κήπο·
τα δέντρα μού έρχουνται ώς τη μέση
κι οι λόφοι μοιάζουν με πεζούλια
κι όμως σαν ήμουνα παιδί
έπαιζα πάνω στο χορτάρι
κάτω από τους μεγάλους ίσκιους
κι έτρεχα πάνω σε πλαγιές
ώρα πολλή λαχανιασμένος.

4 Ιουλ 2017

Summertime, Ella Fitzgerald & Louis Armstrong

Οι περισσότεροι το “Summertime” το αναγνωρίζουν ως ένα καλοκαιρινό τραγούδι, ένα νωχελικό, «ιδρωμένο», και ίσως  ερωτικό καλοκαιρινό τραγούδι… Η ιστορία του τραγουδιού είναι κάπως διαφορετική. Ο ρωσοεβραίος George Gershwin στα 1935 γράφει τη μουσική για την όπερα “Porgy and Bess”. Η υπόθεση του έργου βασίζεται στο μυθιστόρημα του DuBose Heyward και έχει να κάνει με ένα μαύρο σακάτη ζητιάνο στον αμερικάνικο νότο. Οι κριτικές για την όπερα του Gershwin δεν ήταν καλές αν και ξεχώρισαν μεμονωμένα τραγούδια. Κατά τη διάρκεια της όπερας ακούγεται για πρώτη φορά το νανούρισμα “Summertime”, όταν μια μαύρη υπηρέτρια νανουρίζει ένα λευκό μωρό…

Καλοκαιράκι
και η ζωή είναι πιο έυκολη
τα ψάρια πηδούν ψηλά
και το βαμβάκι μεγαλώνει

Ο μπαμπάς σου είναι πλούσιος
και η μαμά σου όμορφη
ησύχασε μικρό μου
μην μου κλαίς

Ένα από αυτά τα πρωινά
Θα σηκωθείς τραγουδώντας
Θα απλώσεις τα φτερά σου
Και θα φύγεις για τον ουρανο
Αλλά μέχρι εκείνο το πρωινό
τίποτα δε θα σε βλάψει
με το μπαμπά και τη μαμά στο πλάι σου

Έχουν καταγραφεί περίπου 2.500 εκτελέσεις του τραγουδιού που ο Gershwin εμπνεύστηκε από ένα ουκρανικό νανούρισμα. Μία από αυτές, η παρακάτω... από το 1957...